موجوداتی در سطح جهان وجود دارند که انسانها از وجود آنها شاید بی خبر باشند یا انقدر ریز هستند که قابل مشاهده نیستند و یا اینکه همسطح یا همرنگ طبیعت هستند که برای انسانها و گاها حیوانات غیر قابل مشاهده هستند. یکی از این موجودات مایت است که برای از بین بردن آن باید به سراغ دستگاه دفع حشرات رفت. برای دیدن این جانوران حتما باید از لنز و عدسیهای متفاوت و قویتری استفاده کرد. حشرهها و موجودات ریز اغلب غیر قابل مشاهده هستند. این موجودات با انسانها و دیگر موجودات به صورت پنهانی همزیستی دارند. گاهی این موجودات خطر آفرین هستند و گاهی نیز به صورت کاملا مسالمت آمیز کنار دیگر موجودات روی زمین زندگی مینمایند. در این مقاله سعی داریم درباره از بین بردن مایت و اینکه مایت چیست صحبت کنیم.
مایت چیست؟
هیرهها یا مایتها (Mite) موجوداتی از رده عنکبوتیان و شاخه بندپایان هستند و در زیرگروه کنهها قرار میگیرند. این موجودات از بیمهرگان ساکن سطح زمین به شمار میآیند. بسیاری از گونههای مایت بهصورت آزاد در خاک زندگی و رشد میکنند، اما برخی دیگر به شکل انگل از گیاهان، جانوران و قارچها تغذیه کرده و با آنها همزیستی دارند. بعضی از مایتها معمولاً در مکانهای مرطوب حضور دارند و از مواد آلی موجود در خاک و گردوغبار خانه تغذیه میکنند. مواد آلی موجود در خانه شامل قارچها، ذرات ریز مواد غذایی و سلولهای مرده پوست بدن است که بهصورت معلق در هوا جابهجا میشوند و گاهی روی سطوح لوازم خانه مینشینند. برخی حشرات و موجودات میتوانند ایجاد آلرژی کنند. مایتها نیز در بعضی شرایط و در برخی افراد باعث بروز آسم یا حساسیت میشوند. برای پیشگیری از ایجاد آسم یا سایر حساسیتها، بهتر است از سابقه آلرژی خود آگاه باشید و از ورود این موجودات به منزل جلوگیری کنید.
مشخصات مایت چیست؟
در سطرهای قبل توضیح دادیم که مایت چیست. اکنون لازم است با مشخصات این موجودات نیز آشنا شویم. مایتهای بالغ دارای ۸ پا هستند. اگر بخواهیم میزان تراکم آنها را در محیطهای مرطوب مانند ملحفه بیان کنیم، باید گفت در هر گرم از ملحفه ممکن است حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار مایت وجود داشته باشد؛ بنابراین در مقیاسهای بزرگتر، طبیعتاً تعداد بیشتری از آنها یافت میشود. طول عمر مایتهایی که از مواد آلی تغذیه میکنند، بهطور میانگین حدود ۸۰ روز (تقریباً ۳ ماه) است. مایتهای بالغ روزانه یک تا دو تخم میگذارند و برای رشد به دمایی بین ۲۴ تا ۲۷ درجه سانتیگراد و حداقل رطوبت ۷۰ درصد نیاز دارند. فرایند تکامل و خروج مایت از تخم نیز حدود ۳ ماه زمان میبرد.
محل زندگی مایت کجاست؟
مایتها موجوداتی بسیار ریز هستند که معمولاً در خانهها و مکانهایی که مقدار زیادی سلول مرده پوست انسان وجود دارد، مانند اتاق خواب، زندگی میکنند. گونههای دیگری از مایتها نیز در سطح کره زمین وجود دارند که روی پرندگان و طیور اهلی و وحشی زندگی کرده و فعالیت میکنند. بهطور کلی، این موجودات را میتوان در میان منابع غذایی خود، یعنی مواد آلی و محیطهایی با رطوبت حدود ۷۰ درصد، یافت. با رعایت راهکارهای پیشگیرانه میتوانید حضور مایتها را در خانه به حداقل برسانید. محلهایی مانند فرشها، موکتها، مبلمان و تختخوابها که تجمع پوست مرده در آنها بیشتر است، محیط مناسبی برای زندگی مایتها محسوب میشوند.
آلرژی و حساسیت نسبت به نیش مایت
درباره اینکه مایت چیست و چه مشخصاتی دارد توضیح داده شد. اکنون به نشانهها و حساسیتهای ناشی از نیش این موجودات اشاره میکنیم:
- آسم و حساسیتهای ریوی
- آبریزش بینی
- ریزش اشک چشم
- عطسه
- التهاب پوستی
- مشکلات تنفسی
مایتها به دلیل وزن بسیار کم، میتوانند در هوا معلق شوند و بهسرعت وارد دستگاه تنفسی شده و ایجاد حساسیت کنند. با این حال، آنها قادر به گزش انسان نیستند. مایتها بهطور مداوم پوستاندازی میکنند و همچنین مدفوع آنها میتواند برای برخی افراد حساسیتزا باشد.
موثرترین روشهای از بین بردن مایت
یکی از شناختهشدهترین روشهای از بین بردن مایتها، شستوشوی مبلمان و تختخواب با دستگاه بخارشوی است. در این روش، آب داغ تقریباً جوش روی سطوح پخش شده و سپس مکش میشود و میتواند محل زندگی و رشد این موجودات را از بین ببرد. روشهای دیگری نیز برای از بین بردن یا پیشگیری از مایتها وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
- کاهش دما: کاهش دما در رشد و فعالیت مایتها اختلال ایجاد میکند. دمای مناسب برای رشد آنها بین ۲۴ تا ۲۷ درجه است؛ بنابراین برای جلوگیری از رشدشان باید دمای محیط را از این بازه خارج کنید.
- کاهش سطح رطوبت: رطوبت نسبی بین ۷۰ تا ۸۰ درصد محیط مناسبی برای رشد مایتهاست. با کاهش رطوبت میتوان از تکثیر آنها جلوگیری کرد.
- نظافت و گردگیری لوازم منزل: مایتها از مواد آلی موجود در خانه تغذیه میکنند. با نظافت منظم، گردگیری و جاروبرقی کشیدن میتوانید منابع غذایی آنها را کاهش دهید.
- از بین بردن با آب داغ: با استفاده از بخارشوی یا شستن ملحفهها و پارچهها با آب داغ میتوان کلونی مایتها را از بین برد. هرچه دمای آب بالاتر باشد، اثربخشی بیشتری خواهد داشت.
- از بین بردن با سرما: با فریز کردن وسایل مشکوک به آلودگی یا ایجاد دمای بسیار پایین، میتوان مایتها را از بین برد.
- استفاده از دیاتومه (خاک دیاتومه): این ماده طبیعی از سنگ سیلیکا تهیه میشود و با پاشیدن آن روی تخت، مبلمان و فرش میتوان شرایط زندگی مایتها را مختل کرد. از این ماده برای از بین بردن برخی انگلها نیز استفاده میشود.
- اسپری روغن اکالیپتوس: روغنهای طبیعی مانند اکالیپتوس و درخت چای خاصیت ضد میکروبی دارند. میتوانید دو قاشق روغن درخت چای و دو قاشق روغن اکالیپتوس را با آب مخلوط کرده و روی سطوح اسپری کنید.
- استفاده از روبالشی و روتختی ضد آلرژی: استفاده از کاورهای مخصوص ضد آلرژی برای بالش و تشک میتواند از تجمع مایتها جلوگیری کند و محیط سالمتری برای استراحت فراهم سازد.
- تعویض فرش با کفپوش یا سرامیک: فرشها محیط مناسبی برای زندگی مایتها هستند. جایگزینی آنها با پارکت یا سرامیک میتواند محل زیست این موجودات را کاهش دهد.
- دور نگه داشتن حیوانات خانگی از اتاق خواب: اتاق خواب به دلیل وجود پوست مرده انسان محل تجمع مایتهاست. بهتر است حیوانات خانگی را از این فضا دور نگه دارید.
بیشتر بخوانید: موثرترین راههای از بین بردن کک در منزل
استفاده از دستگاه پارسیان دافع برای دفع حشرات
شرکت پارسیان دافع با بهرهگیری از روشهای نوین و با هدف حفظ محیط زیست، اقدام به تولید محصولات دافع حشرات بدون استفاده از مواد شیمیایی و سموم کرده است. این محصولات با فناوری فراصوت (التراسونیک) طراحی شدهاند و برای دفع انواع حشرات مزاحم مانند سوسک، مورچه، موریانه، ساس، کک حیوانی و کنه پرنده به کار میروند. همچنین برای دور کردن برخی جانوران مزاحم مانند موش، مار، عقرب، رتیل، عنکبوت و پرندگان نیز مورد استفاده قرار میگیرند. محصولات این شرکت دارای مجوزها و تأییدیههای رسمی تولید در ایران هستند و با رویکردی سازگار با محیط زیست عرضه میشوند. این دستگاه ممکن است در کنار سایر روشهایی که پیشتر اشاره کردیم، برای از بین بردن مایت نیز موثر باشد.
جمعبندی
هیرهها یا مایتها (Mite) موجوداتی از رده عنکبوتیان و شاخه بندپایان هستند. این موجودات دارای ۸ پا بوده و بهطور میانگین حدود ۳ ماه عمر میکنند. مایتها در محیطهای مرطوب و دارای مواد آلی مانند پوست مرده و گردوغبار زندگی میکنند. برای پیشگیری و از بین بردن آنها، راهکارهایی ارائه شد که با اجرای آنها میتوان حضور مایتها را در محیط زندگی به حداقل رساند.
سوالات متداول
۱. مایتها با چشم دیده میشوند؟
خیر، مایتها بسیار ریز هستند و معمولاً با چشم غیرمسلح دیده نمیشوند.
۲. آیا مایتها انسان را نیش میزنند؟
خیر، مایتهای خانگی قادر به نیش زدن یا گزش انسان نیستند.
۳. مایتها بیشتر در کدام قسمت خانه زندگی میکنند؟
در تشک، بالش، فرش، موکت، مبلمان و هرجایی که گردوغبار و پوست مرده تجمع داشته باشد.
۴. علت اصلی افزایش مایت در خانه چیست؟
رطوبت بالا، دمای گرم و تجمع گردوغبار و مواد آلی.
۵. آیا مایتها باعث آسم میشوند؟
بله، در افراد حساس میتوانند باعث تشدید آسم و آلرژیهای تنفسی شوند.
۶. بهترین دما برای کاهش مایتها چیست؟
کاهش دمای محیط و پایین نگه داشتن رطوبت (زیر ۵۰ درصد) به کنترل آنها کمک میکند.
۷. هر چند وقت یکبار باید ملحفهها شسته شوند؟
حداقل هفتهای یکبار با آب داغ شسته شوند.
۸. آیا بخارشوی در از بین بردن مایت مؤثر است؟
بله، گرمای بالا میتواند مایتها و تخم آنها را از بین ببرد.